Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας», το οποίο περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές στους λογαριασμούς ρεύματος, στην προστασία των καταναλωτών και στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Μεταξύ των βασικών προβλέψεων είναι η μείωση κατά 50% της χρέωσης για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης, η ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών από διακοπές ηλεκτροδότησης και η υποχρέωση των προμηθευτών να προσφέρουν συμβάσεις σταθερής τιμής διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων με πόρους ύψους 2,3 δισ. ευρώ, νέους κανόνες για τις συνδέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο και μέτρα για την ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (data centers).
Λογαριασμοί ρεύματος με 50% χαμηλότερη χρέωση ΥΚΩ
Η βασική αλλαγή που αφορά τα νοικοκυριά είναι η μείωση κατά 50% της χρέωσης ΥΚΩ για τους οικιακούς καταναλωτές που βρίσκονται στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης.
Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα περιορίζει σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησής τους. Αυτό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη μείωση των συγκεκριμένων χρεώσεων και, κατ’ επέκταση, για την ελάφρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Η μείωση αφορά τη χρέωση ΥΚΩ και όχι το σύνολο του λογαριασμού ρεύματος. Το τελικό όφελος για κάθε νοικοκυριό θα εξαρτηθεί από την κατανάλωσή του και τις χρεώσεις που εφαρμόζονται.
Σταθερά τιμολόγια ρεύματος για τουλάχιστον έναν χρόνο
Το νομοσχέδιο κατοχυρώνει την υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να διαθέτουν συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους.
Κατά τη διάρκεια της σύμβασης, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και την τιμή προμήθειας που έχει ορίσει. Με αυτόν τον τρόπο, οι καταναλωτές θα γνωρίζουν εκ των προτέρων την τιμή που έχουν συμφωνήσει για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Επιπλέον, προβλέπεται προστασία από τη διακοπή ηλεκτροδότησης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς.
Για τους καταναλωτές που εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται από τρεις σε τουλάχιστον έξι μήνες.
Νέες δυνατότητες για κοινή χρήση ενέργειας
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, οι καταναλωτές θα μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να διαθέτουν περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
Παράλληλα, νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και δημόσιοι φορείς, θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ).
Η κοινή χρήση θα μπορεί να πραγματοποιείται μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος, ενώ θα υπάρχει και η δυνατότητα ανάθεσης της οργάνωσής της σε τρίτο πρόσωπο. Βασική προϋπόθεση είναι η κοινή χρήση ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.
Έλεγχοι αντοχής και αντιστάθμιση κινδύνου για τους προμηθευτές
Το νέο πλαίσιο προβλέπει μέτρα για τον περιορισμό των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας από τις μεγάλες διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
Ειδικότερα, οι προμηθευτές θα πρέπει να εφαρμόζουν στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου (hedging), με στόχο να περιορίζουν την έκθεσή τους στις μεταβολές των τιμών.
Επιπλέον, θα πραγματοποιούνται δοκιμές αντοχής (stress tests), ώστε να αξιολογείται κατά πόσο οι εταιρείες μπορούν να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ.
Ψηφιακές αιτήσεις για νέες συνδέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο
Αλλαγές προβλέπονται και στη διαδικασία σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων με το ηλεκτρικό δίκτυο.
Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ανά τρίμηνο πληροφορίες σχετικά με τη δυνατότητα πραγματοποίησης νέων συνδέσεων σε κάθε περιοχή.
Οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία της αίτησής τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος και θα λαμβάνουν νέα ενημέρωση ανά τρίμηνο.
Τι αλλάζει στις συνδέσεις ευέλικτης ισχύος
Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει επαρκής χωρητικότητα για νέες συνδέσεις με εγγυημένη ισχύ, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος.
Μέσω αυτών, μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί στο δίκτυο, αποδεχόμενη εκ των προτέρων ότι ο αρμόδιος Διαχειριστής θα έχει τη δυνατότητα να περιορίζει την ενέργεια που παρέχεται στο δίκτυο ή αντλείται από αυτό, μέσα σε συγκεκριμένα συμφωνημένα όρια.
Οι περιοχές στις οποίες θα εφαρμόζεται το μέτρο θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ, έπειτα από εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών.
Όταν οι περιορισμοί παραμένουν εντός των συμφωνημένων ορίων, δεν θα προβλέπεται αποζημίωση. Αντίθετα, σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα έχει δικαίωμα αποζημίωσης. Παράλληλα, προβλέπονται χρεώσεις για όσους δεν συμμορφώνονται με τους συμφωνημένους περιορισμούς.
Μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του δικτύου, θα είναι δυνατή, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η μετατροπή μιας ευέλικτης σύνδεσης σε σύνδεση εγγυημένης ισχύος. Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν θα πρέπει να αναστέλλουν ή να καθυστερούν τα προγραμματισμένα έργα ενίσχυσης των δικτύων.
Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων με πόρους 2,3 δισ. ευρώ
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται η σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων που θα περιορίσουν την εξάρτηση των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.
Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως και το 60% επενδύσεων που αφορούν:
- Έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
- Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.
- Ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
- Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
- Φράγματα πολλαπλού σκοπού.
Οι παρεμβάσεις αυτές αποσκοπούν στη σταδιακή μείωση του ενεργειακού κόστους και στην ενίσχυση της αξιοποίησης καθαρότερων μορφών ενέργειας στα νησιά.
Νέοι κανόνες για τα data centers
Ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται για τα νέα κέντρα δεδομένων (data centers), τα οποία έχουν αυξημένες ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν πλήρως το κόστος σύνδεσης των εγκαταστάσεών τους, καθώς και το κόστος των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος.
Παράλληλα, τα νέα data centers θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Μετεγκατάσταση της Μεταμόρφωσης και αναβάθμιση του Καραϊσκάκη
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει, επίσης, ρυθμίσεις που αφορούν τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση, ο οποίος έχει υποστεί επανειλημμένες καταστροφές από πλημμύρες τα τελευταία χρόνια. Η μετεγκατάσταση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε περιοχή νότια του γειτονικού οικισμού του Παλαμά.
Επιπλέον, προβλέπεται η αναβάθμιση του Σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης», με αύξηση της χωρητικότητάς του από 33.500 σε 52.000 θέσεις. Το κόστος των απαιτούμενων εργασιών θα καλυφθεί από τον Ολυμπιακό.
Πότε ολοκληρώνεται η δημόσια διαβούλευση
Η δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο νόμου «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας» θα ολοκληρωθεί στις 24 Οκτωβρίου.
Οι προβλέψεις βρίσκονται στο στάδιο της διαβούλευσης και, επομένως, δεν θα πρέπει να θεωρούνται όλες ήδη εφαρμοσμένες. Η τελική μορφή των ρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.
