Νέα δεδομένα ενδέχεται να προκύψουν για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), καθώς εξετάζονται σενάρια αλλαγής στον τρόπο υπολογισμού της, ενώ η κρίσιμη συζήτηση στο Ελεγκτικό Συνέδριο αναβλήθηκε για τις 4 Νοεμβρίου 2026.
Το ζήτημα αφορά περίπου 450.000 συνταξιούχους, καθώς ενδεχόμενη αναμόρφωση του συστήματος θα μπορούσε να περιορίσει τις μηνιαίες κρατήσεις και να αυξήσει το καθαρό ποσό της σύνταξης που λαμβάνουν.
Πώς υπολογίζεται σήμερα η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων
Η ΕΑΣ επιβάλλεται σε συντάξεις που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, με βάση συγκεκριμένα κλιμάκια και συντελεστές.
Το βασικό ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο της δικαστικής εξέτασης είναι ότι, όταν η σύνταξη υπερβαίνει ένα όριο και περνά σε υψηλότερο κλιμάκιο, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στην παρακράτηση ακόμη και ύστερα από μια μικρή αύξηση της σύνταξης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επομένως, μέρος της ονομαστικής αύξησης μπορεί να εξανεμιστεί εξαιτίας της υψηλότερης εισφοράς.
Το συγκεκριμένο ζήτημα έχει τεθεί σε προσφυγή συνταξιούχου του Δημοσίου, ο οποίος αμφισβητεί τη νομιμότητα του μηχανισμού υπολογισμού και διεκδικεί επιστροφή ποσών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμβατότητα του συστήματος με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.
ΕΑΣ – Το σενάριο για όριο 1.400 ευρώ
Ένα από τα σενάρια που έχουν δημοσιοποιηθεί προβλέπει την εξαίρεση ποσού σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ από τον υπολογισμό της εισφοράς. Σε μια τέτοια περίπτωση, η κράτηση θα υπολογιζόταν μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το συγκεκριμένο ποσό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί, το πιθανό όφελος θα μπορούσε να διαμορφωθεί ως εξής:
- Για συντάξεις από 1.450 έως 1.650 ευρώ, περίπου 30 ευρώ τον μήνα.
- Για υψηλότερες συντάξεις, το όφελος θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 ευρώ τον μήνα.
Τα ποσά αυτά είναι ενδεικτικά και εξαρτώνται από το μοντέλο που ενδεχομένως θα υιοθετηθεί. Δεν πρόκειται για εγγυημένες αυξήσεις, καθώς δεν έχει θεσπιστεί νέο όριο απαλλαγής 1.400 ευρώ για την ΕΑΣ.
Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να αυξήσει το καθαρό εισόδημα των δικαιούχων μέσω της μείωσης των κρατήσεων, χωρίς να απαιτείται αντίστοιχη αύξηση της ονομαστικής σύνταξης.
Ποιες αλλαγές εξετάζονται στα κλιμάκια
Παράλληλα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, η κυβέρνηση έχει επεξεργαστεί σενάρια τροποποίησης των κλιμακίων της εισφοράς.
Μία από τις επιλογές που περιγράφονται είναι η ετήσια τιμαριθμοποίηση των ορίων, ώστε οι αυξήσεις στις συντάξεις να μην οδηγούν αυτομάτως τους δικαιούχους σε υψηλότερα κλιμάκια και μεγαλύτερες κρατήσεις.
Ωστόσο, η αναπροσαρμογή των ορίων δεν ταυτίζεται με την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ. Μια ευρύτερη μεταρρύθμιση θα μπορούσε να μεταβάλει την κατανομή των επιβαρύνσεων και να μειώσει τις κρατήσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων.
Τι θα γίνει με τα αναδρομικά της ΕΑΣ
Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά το ενδεχόμενο επιστροφής ποσών που έχουν παρακρατηθεί από τις συντάξεις.
Εάν η δικαστική κρίση αμφισβητήσει τον υφιστάμενο τρόπο υπολογισμού, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για νέες διεκδικήσεις αναδρομικών.
Ωστόσο, δεν προκύπτει ότι θα καταβληθούν αυτομάτως επιστροφές σε όλους τους συνταξιούχους. Οι δικαιούχοι, η περίοδος που ενδεχομένως θα καλύπτεται και οι προϋποθέσεις καταβολής θα εξαρτηθούν από το περιεχόμενο της απόφασης και το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Πότε αναμένονται οι εξελίξεις
Η συζήτηση στη μείζονα διευρυμένη Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει μετατεθεί για τις 4 Νοεμβρίου 2026. Η εξέλιξη αυτή διατηρεί σε εκκρεμότητα το ζήτημα του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ και τις πιθανές συνέπειες για τους συνταξιούχους.
Μέχρι να υπάρξει δικαστική απόφαση ή επίσημη ανακοίνωση για αλλαγή του συστήματος, τα σενάρια για μειωμένες κρατήσεις, αυξήσεις στο καθαρό ποσό των συντάξεων και επιστροφές αναδρομικών παραμένουν υπό εξέταση.
