Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς προσλήψεων και στις εργασιακές σχέσεις της ΔΕΗ προβλέπει το άρθρο 342 του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η διάταξη προβλέπει ότι δεν θα εφαρμόζονται πλέον στη ΔΕΗ έξι άρθρα του νόμου 4643/2019, τα οποία θεσπίστηκαν για να ρυθμίζουν ειδικά ζητήματα στελέχωσης και εργασιακών σχέσεων της επιχείρησης.
Οι αλλαγές αφορούν τις προσλήψεις προσωπικού και τον έλεγχο του ΑΣΕΠ, τις ατομικές συμβάσεις εργασίας, τις αμοιβές ανώτερων στελεχών, την Επιτροπή Προσλήψεων και Αμοιβών, τα προγράμματα εθελουσίας εξόδου και τις μετακινήσεις εργαζομένων.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση συνδέεται με το καθεστώς συμμετοχής του Υπερταμείου στη ΔΕΗ, καθώς το Υπερταμείο διαθέτει μειοψηφικό ποσοστό στην επιχείρηση. Σύμφωνα με την περιγραφή της διάταξης, οι συγκεκριμένες προβλέψεις του νόμου του 2019 αφορούν αποκλειστικά τη ΔΕΗ.
1. Προσλήψεις στη ΔΕΗ και έλεγχος ΑΣΕΠ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το σύστημα προσλήψεων προσωπικού αορίστου χρόνου που θεσπίστηκε το 2019.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο επέτρεπε στη ΔΕΗ να πραγματοποιεί δικές της διαδικασίες επιλογής προσωπικού, με συγκεκριμένες εγγυήσεις διαφάνειας και ελέγχου.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονταν:
- Δημόσια προκήρυξη των θέσεων εργασίας.
- Καθορισμός προσόντων και κριτηρίων επιλογής.
- Μοριοδότηση των υποψηφίων.
- Δυνατότητα υποβολής ενστάσεων.
- Έλεγχος των προκηρύξεων και των οριστικών πινάκων από το ΑΣΕΠ.
Το άρθρο 342 προβλέπει ότι δεν θα εφαρμόζεται πλέον το άρθρο 3 του νόμου 4643/2019, στο οποίο βασίζεται ο συγκεκριμένος μηχανισμός.
Αυτό σημαίνει ότι η ΔΕΗ δεν θα δεσμεύεται πλέον από το συγκεκριμένο σύστημα προσλήψεων με έλεγχο ΑΣΕΠ που θεσπίστηκε το 2019. Ωστόσο, η αλλαγή δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι οι προσλήψεις θα πραγματοποιούνται χωρίς κανόνες, καθώς εξακολουθούν να έχουν σημασία οι υπόλοιπες εφαρμοστέες διατάξεις.
Το βασικό ερώτημα είναι ποιο πλαίσιο θα διέπει τις νέες προσλήψεις και ποιες διαδικασίες ελέγχου και διαφάνειας θα εφαρμόζονται.
2. Ατομικές συμβάσεις εργασίας και νεοπροσλαμβανόμενοι
Το νομοθετικό πλαίσιο του 2019 προέβλεπε επίσης ειδικούς όρους για τις ατομικές συμβάσεις των εργαζομένων που προσλαμβάνονταν μέσω των νέων διαδικασιών.
Οι συμβάσεις αυτές μπορούσαν να αποκλίνουν από την επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας και τον Κανονισμό Κατάστασης Προσωπικού της ΔΕΗ.
Οι αποκλίσεις μπορούσαν να αφορούν ζητήματα όπως:
- Μισθούς και επιδόματα.
- Άδειες και πρόσθετες παροχές.
- Όρους λύσης της εργασιακής σχέσης.
Με την παύση εφαρμογής της συγκεκριμένης διάταξης, αλλάζει η ειδική νομοθετική βάση που επέτρεπε αυτές τις αποκλίσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις τροποποιούνται αυτομάτως. Οι όροι που ισχύουν για κάθε εργαζόμενο εξαρτώνται από τη σύμβασή του και το υπόλοιπο εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο.
3. Αμοιβές και προσλήψεις διευθυντικών στελεχών
Αλλαγές προβλέπονται και για το ειδικό καθεστώς πρόσληψης ανώτερων στελεχών της ΔΕΗ.
Το άρθρο 4 του νόμου 4643/2019 επέτρεπε την πρόσληψη γενικών διευθυντών, διευθυντών και άλλων ανώτερων διοικητικών στελεχών με ειδικές διαδικασίες και συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Το πλαίσιο προέβλεπε συμβάσεις διάρκειας έως τριών ετών, δυνατότητα ανανέωσης και ειδικούς κανόνες καθορισμού των αποδοχών. Για συγκεκριμένες κατηγορίες στελεχών προβλεπόταν, επίσης, εξαίρεση από μισθολογικό περιορισμό του νόμου 4354/2015.
Το άρθρο 342 προβλέπει την παύση εφαρμογής και αυτής της διάταξης.
Επομένως, αλλάζει η ειδική νομοθετική βάση για τις συγκεκριμένες διαδικασίες πρόσληψης και αμοιβής. Δεν προκύπτει, ωστόσο, ότι οι υφιστάμενες συμβάσεις των στελεχών ακυρώνονται ή ότι οι αποδοχές τους μειώνονται αυτομάτως.
4. Επιτροπή Προσλήψεων και Αμοιβών
Το άρθρο 5 του νόμου 4643/2019 προέβλεπε ειδική Επιτροπή Προσλήψεων και Αμοιβών, με αρμοδιότητες που συνδέονταν με την πολιτική προσλήψεων, τις διαδικασίες επιλογής στελεχών και την πολιτική αποδοχών.
Με τη νέα διάταξη παύει να εφαρμόζεται και το συγκεκριμένο άρθρο.
Η αλλαγή αφορά τη νομοθετική βάση της συγκεκριμένης επιτροπής και των αρμοδιοτήτων της. Δεν σημαίνει ότι καταργούνται αυτομάτως άλλες επιτροπές που προβλέπονται από τη γενική νομοθεσία για την εταιρική διακυβέρνηση των εισηγμένων επιχειρήσεων.
5. Εθελούσιες έξοδοι εργαζομένων
Το άρθρο 6 του νόμου 4643/2019 έδινε στη ΔΕΗ και σε συγκεκριμένες εταιρείες του ομίλου τη δυνατότητα να εφαρμόζουν στοχευμένα προγράμματα εθελουσίας εξόδου.
Στο πλαίσιο αυτό, οι διοικήσεις μπορούσαν να καθορίζουν τις κατηγορίες εργαζομένων που θα συμμετείχαν, τις προϋποθέσεις συμμετοχής και τα οικονομικά κίνητρα αποχώρησης.
Με το άρθρο 342 παύει να εφαρμόζεται και αυτή η ειδική διάταξη.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η ΔΕΗ δεν θα μπορεί να στηρίζεται στο συγκεκριμένο άρθρο του 2019 για την εφαρμογή νέων προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου. Δεν συνεπάγεται, όμως, γενική απαγόρευση των προγραμμάτων αυτών, εφόσον μπορούν να θεμελιωθούν σε άλλη νόμιμη βάση.
6. Μετακινήσεις προσωπικού εντός και εκτός του ομίλου
Οι αλλαγές επεκτείνονται και στις μετακινήσεις εργαζομένων, καθώς το άρθρο 342 προβλέπει την παύση εφαρμογής των άρθρων 7 και 8 του νόμου 4643/2019.
Το άρθρο 7 αφορούσε ειδικό μηχανισμό μεταφοράς προσωπικού μεταξύ της ΔΕΗ και συγκεκριμένων εταιρειών του ομίλου.
Το άρθρο 8 προέβλεπε δυνατότητα μεταφοράς εργαζομένων από τη ΔΕΗ και ορισμένες εταιρείες της σε φορείς του Δημοσίου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και διαδικασίες.
Οι ρυθμίσεις περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, αποφάσεις αρμόδιων οργάνων και προβλέψεις για την αναγνώριση της προϋπηρεσίας.
Με την παύση εφαρμογής τους αλλάζουν οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί μετακίνησης. Δεν καταργείται, ωστόσο, συνολικά κάθε δυνατότητα μεταφοράς εργαζομένων, καθώς αυτή μπορεί να προβλέπεται από άλλες εφαρμοστέες διατάξεις.
Τι δεν προβλέπει η νέα διάταξη
Το άρθρο 342 δεν καταργεί συνολικά τον νόμο 4643/2019, αλλά αφορά συγκεκριμένα άρθρα του.
Επίσης, από τη διάταξη δεν προκύπτει αυτομάτως:
- Αναδρομική ακύρωση προσλήψεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.
- Αυτόματη μείωση μισθών ή αλλαγή των υφιστάμενων συμβάσεων.
- Ακύρωση προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου που έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
- Γενική απαγόρευση μετακινήσεων εργαζομένων.
Παράλληλα, τίθεται ζήτημα για τον τρόπο εφαρμογής του άρθρου 10 του ίδιου νόμου, το οποίο επεκτείνει ορισμένες ειδικές ρυθμίσεις σε συγκεκριμένες θυγατρικές της ΔΕΗ. Το συγκεκριμένο θέμα χρειάζεται να εξεταστεί με βάση το πλήρες νομοθετικό κείμενο.
Το βασικό ερώτημα για τις προσλήψεις και τις εργασιακές σχέσεις
Η ουσιαστική αλλαγή είναι ότι καταργείται η εφαρμογή συγκεκριμένων ειδικών κανόνων που είχαν θεσπιστεί το 2019 για τη ΔΕΗ, χωρίς η συγκεκριμένη διάταξη να περιγράφει αναλυτικά ένα νέο ενιαίο σύστημα για όλες τις σχετικές διαδικασίες.
Για τους εργαζομένους και τους υποψηφίους προς πρόσληψη, κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ο τρόπος με τον οποίο θα διασφαλίζεται η διαφάνεια στις προσλήψεις, οι όροι εργασίας των νεοπροσλαμβανόμενων και το πλαίσιο καθορισμού των αμοιβών και των μετακινήσεων προσωπικού.
Η τελική αποτίμηση των αλλαγών θα εξαρτηθεί από το οριστικό νομοθετικό κείμενο και από τις ρυθμίσεις που θα εφαρμόζονται μετά την παύση ισχύος των συγκεκριμένων άρθρων.
