Πλασματικά έτη Σύνταξης: Κόστος Εξαγοράς και Οφέλη

Πλασματικά έτη Σύνταξης: Κόστος Εξαγοράς και Οφέλη

Πλασματικά έτη: Έξοδος στη σύνταξη έως και 7 χρόνια νωρίτερα

Περισσότεροι από 30.000 ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να κάνουν χρήση των πλασματικών ετών ασφάλισης, ώστε να κατοχυρώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή να αυξήσουν τον συνολικό χρόνο ασφάλισής τους.

Με την εξαγορά συγκεκριμένων περιόδων για τις οποίες δεν έχουν καταβληθεί εισφορές, μπορούν να αποχωρήσουν από την εργασία έως και 7 χρόνια νωρίτερα, συμπληρώνοντας 40 έτη ασφάλισης στο 62ο έτος της ηλικίας τους.

Το μέτρο αφορά:

εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα,
εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα,
ελεύθερους επαγγελματίες,
αλλά και όσους έχουν ήδη διανύσει πολυετή ασφαλιστικό βίο.

Πλασματικά έτη Σύνταξης: Κόστος Εξαγοράς και Οφέλη

Πλασματικά έτη: Τι σημαίνουν για τη σύνταξη

Μετά την πλήρη εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου (2016), τα πλασματικά έτη αποτελούν βασικό εργαλείο για χιλιάδες ασφαλισμένους που θέλουν:

να αποφύγουν μεγάλες μειώσεις στη σύνταξη,
ή να διατηρήσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης σε ευνοϊκότερη ηλικία.

Η νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα εξαγοράς έως 7 πλασματικών ετών, ανάλογα με τον χρόνο ασφάλισης, την ηλικία και τον ασφαλιστικό φορέα.

🔹 Πώς λειτουργεί στην πράξη

Ο ασφαλισμένος μπορεί να υποβάλει αίτηση εξαγοράς ή αναγνώρισης πλασματικών χρόνων οποιαδήποτε στιγμή – πριν ή και κατά την αίτηση συνταξιοδότησης.
Μπορεί να επιλέξει με ποιο έτος επιθυμεί να «κλειδώσει» συνταξιοδοτικό δικαίωμα, εφόσον συμπληρώνει τις απαιτούμενες ημέρες/έτη με πλασματικούς χρόνους.
Έτσι, για πολλούς εργαζόμενους η διαφορά μπορεί να φτάσει και τα 5 χρόνια για την έξοδο στη σύνταξη.

📌 Παράδειγμα
Γονείς ανηλίκων με 35 έτη ασφάλισης σήμερα, που χρειάζονται 37 για να συνταξιοδοτηθούν με τα όρια του 2011, μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη από τέκνα, στρατιωτική θητεία ή σπουδές και να κατοχυρώσουν το παλαιότερο ηλικιακό όριο.

Κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών

Το κόστος διαφέρει ανάλογα με τον φορέα ασφάλισης:

🔹 Δημόσιο

Εξαρτάται από το έτος υποβολής αίτησης: 6,67% – 20% των συντάξιμων αποδοχών.
Η εξόφληση γίνεται μόνο με παρακράτηση από τη σύνταξη (δεν εκδίδονται αποφάσεις εξαγοράς νωρίτερα).

🔹 Ιδιωτικός τομέας

Κόστος: 20% επί των μεικτών αποδοχών του τελευταίου μήνα πριν την αίτηση.
Εξόφληση: εφάπαξ ή σε δόσεις. Αν η αίτηση γίνει μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης, μπορεί να γίνει παρακράτηση από τη σύνταξη.

🔹 Αυτοαπασχολούμενοι – Ελεύθεροι επαγγελματίες

Κόστος: ίσο με την εισφορά κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχουν επιλέξει το έτος της αίτησης.
Αν το κόστος είναι πάνω από 20.000 €, το υπόλοιπο καταβάλλεται εφάπαξ.
Σε περίπτωση οφειλών, αυτές αθροίζονται με το ποσό εξαγοράς και παρακρατούνται από τη σύνταξη.

📌 Γενικά για όλους

Η εξόφληση μπορεί να γίνει:
- εφάπαξ,
- σε δόσεις,
- ή με παρακράτηση από τη σύνταξη (μόνο όταν η αίτηση εξαγοράς υποβάλλεται μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης).

Πλασματικά έτη Σύνταξης: Κόστος Εξαγοράς και Οφέλη

Πλασματικά έτη που μπορούν να αναγνωριστούν

Οι εργαζόμενοι σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι μπορούν να αναγνωρίσουν, με εξαγορά εισφορών, τους εξής χρόνους:

📌 Στρατιωτική θητεία
📌 Γονικές άδειες ανατροφής παιδιών
📌 Χρόνος σπουδών
📌 Διαστήματα ανεργίας ή απεργίας
📌 Πλασματικός χρόνος τέκνων
📌 Πενταετής μάχιμη υπηρεσία (για ένστολους)

Ειδικές ρυθμίσεις

Ιδιωτικός τομέας:
- Αναγνωρίζεται και ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας ή ανεργίας έως 300 ημέρες, χωρίς εξαγορά.
Δημόσιο:
- Οι χρόνοι ασθένειας και ανεργίας δεν χρησιμοποιούνται για θεμελίωση δικαιώματος.
- Μόνο οι χρόνοι που εξαγοράζονται με εισφορές προσμετρώνται τόσο για τη θεμελίωση όσο και για την προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.

Τι ισχύει για το ποσό της σύνταξης

Όπως εξηγεί ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος:

Οι πλασματικοί χρόνοι που αναγνωρίζονται δωρεάν (χωρίς εξαγορά) δεν αυξάνουν το ποσό της σύνταξης.
Αντίθετα, οι χρόνοι που εξαγοράζονται με καταβολή εισφορών προσμετρώνται κανονικά και για τη θεμελίωση δικαιώματος αλλά και για την αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.
Παράδειγμα: Αν χρησιμοποιηθεί ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας, ο υπολογισμός του ποσού της σύνταξης γίνεται με ένα χρόνο λιγότερο.

Ποιους συμφέρει η χρήση πλασματικών ετών

Η εξαγορά πλασματικών ετών είναι συμφέρουσα για ασφαλισμένους σε όλους τους φορείς, ιδιαίτερα για:

👩‍👧 Γονείς ανηλίκων ή τρίτεκνους στο Δημόσιο: Κατοχυρώνουν αναδρομικά όρια (2010, 2011 ή 2012).
👩 Μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ: Συμπληρώνουν με εξαγορά 5.500 ημέρες αναδρομικά (2010–2011).
👩 Μητέρες ανηλίκων σε ΔΕΚΟ – Τράπεζες: Ολοκληρώνουν 25ετία αναδρομικά (2011–2012).
👩‍💼👨‍💼 Δημόσιοι υπάλληλοι (άνδρες & γυναίκες): Συμπληρώνουν 35ετία – 36ετία – 37ετία.
⚖️🔧 Ασφαλισμένους σε ΕΤΑΑ (Νομικοί, ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ) και ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΤΣΑ): Συμπληρώνουν 40ετία.
🌾 Ασφαλισμένους όλων των Ταμείων και ΟΓΑ: Εξαγορά για 40 έτη ασφάλισης στα 62 έτη.
🛠️ Ασφαλισμένους σε ΒΑΕ: Για συμπλήρωση των λοιπών προϋποθέσεων.

Η εξαγορά συμφέρει όταν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, ώστε ο ασφαλισμένος να κατοχυρώσει δικαίωμα ή να συνταξιοδοτηθεί.

Πλασματικά έτη Σύνταξης: Κόστος Εξαγοράς και Οφέλη

Πλασματικοί χρόνοι & ανταποδοτική σύνταξη

Οι πλασματικοί χρόνοι λειτουργούν πρώτα για κατοχύρωση δικαιώματος και έπειτα για προσαύξηση.
Οι χρόνοι που εξαγοράζονται:
- Συμμετέχουν στον υπολογισμό του μέσου όρου συντάξιμων αποδοχών.
- Αυξάνουν τον συντελεστή αναπλήρωσης για το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Οι πλασματικοί χρόνοι που εξαγοράζονται μόνο για προσαύξηση δεν αξιοποιούνται – και το ποσό εξαγοράς δεν επιστρέφεται (υπογράφεται σχετική υπεύθυνη δήλωση).
Για τον λόγο αυτό, συνήθως η αίτηση εξαγοράς γίνεται λίγο πριν την αίτηση συνταξιοδότησης, ώστε να υπάρχει σιγουριά για τη χρήση τους.

📌 Σύμφωνα με τον δικηγόρο Διονύση Ρίζο:

«Ο ισχυρισμός ότι η εξαγορά πλασματικών ετών με χαμηλό κόστος οδηγεί σε χαμηλή σύνταξη είναι ανεδαφικός και λανθασμένος».

Χαρακτηριστικά παραδείγματα εξαγοράς πλασματικών ετών

🔹 Δημόσιος υπάλληλος ΠΕ, τρίτεκνος

Έχει αιτηθεί εξαγορά 5 πλασματικών ετών (2016).
Συμπληρώνει 35 έτη ασφάλισης και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί.

📊 Σύγκριση

Χωρίς εξαγορά: Συντάξιμες αποδοχές 1.650 €, σύνταξη 1.001 €.
Με εξαγορά: Συντάξιμη βάση 1.419 €, συντελεστής αναπλήρωσης 50%, σύνταξη 1.094 €.
Κέρδος: +94 € τον μήνα.
Απόσβεση κόστους (6.540 €): σε λιγότερο από 4 χρόνια.
✅ Η εξαγορά συμφέρει.

🔹 Ελεύθερος επαγγελματίας (1η ασφαλιστική κατηγορία)

Υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης το 2025.
Εξαγοράζει 5 πλασματικά έτη για να συμπληρώσει 40ετία.

📊 Σύγκριση

Χωρίς εξαγορά: Συντάξιμες αποδοχές 1.240 €.
Κόστος εξαγοράς: 180 € / μήνα.
Με εξαγορά: Σύνταξη 912 €.
Όφελος: Δίνει τη δυνατότητα άμεσης αποχώρησης με πλήρη σύνταξη.
✅ Η εξαγορά είναι συμφέρουσα, κυρίως γιατί εξασφαλίζει πλήρη σύνταξη νωρίτερα.