Υπουργείο Εργασίας: Πέντε διαφορετικά σενάρια για συντάξεις χηρείας
Σενάρια για τις συντάξεις χηρείας – Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα
Το ζήτημα των συντάξεων χηρείας παραμένει σε εκκρεμότητα και κάθε καθυστέρηση στην εξεύρεση λύσης το καθιστά ακόμη πιο περίπλοκο. Το πολιτικό κόστος τυχόν μειώσεων θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό, καθώς οι δικαιούχοι ανήκουν σε μία από τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Την ίδια ώρα, οι δημοσιονομικές πιέσεις είναι έντονες, ενώ οι εκκρεμείς προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας αυξάνουν την αβεβαιότητα, ειδικά για το αν οι δικαιούχοι δύο συντάξεων θα λάβουν διπλή εθνική σύνταξη ή μόνο μία. Το υπουργείο Εργασίας αναγνωρίζει την ανάγκη για δίκαιη λύση και επεξεργάζεται πέντε διαφορετικά σενάρια, προκειμένου να εξισορροπηθεί η κοινωνική προστασία με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Υπουργείο Εργασίας: Πέντε διαφορετικά σενάρια για συντάξεις χηρείας
Τα 5 σενάρια που εξετάζονται
- Διατήρηση του 70%
Να μην υπάρξει καμία μείωση μετά την τριετία, ώστε η σύνταξη χηρείας να παραμένει στο 70% ανεξαρτήτως ηλικίας, εργασίας ή ύπαρξης δεύτερης σύνταξης. Το ερώτημα εδώ είναι πώς θα αποκατασταθούν όσοι έχουν ήδη υποστεί περικοπές και ποιο θα είναι το δημοσιονομικό κόστος. - Δυνατότητα επιλογής
Οι δικαιούχοι που λαμβάνουν και δική τους σύνταξη να έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν σε ποια από τις δύο θα εφαρμοστεί η μείωση – στη δική τους ή στη σύνταξη χηρείας – ώστε να περιοριστεί η συνολική απώλεια εισοδήματος. - Μείωση μόνο στην εθνική σύνταξη
Η περικοπή να περιοριστεί αποκλειστικά στο κομμάτι της εθνικής σύνταξης, αφήνοντας ανέπαφο το αναλογικό τμήμα. Παράλληλα, να ακυρωθούν τυχόν αναδρομικές μειώσεις. - Εφαρμογή του νόμου με αναδρομικά
Να ισχύσει πλήρως ο νόμος Κατρούγκαλου με αναδρομικές περικοπές. Στην περίπτωση αυτή προτείνεται τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά να επιστραφούν σε δόσεις, ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση των δικαιούχων. - Δίχτυ ασφαλείας
Να καθοριστεί κατώτατο όριο εισοδήματος, κάτω από το οποίο δεν θα μπορεί να πέσει το συνολικό ποσό που λαμβάνει ο δικαιούχος, ακόμη και μετά την περικοπή.
Υπουργείο Εργασίας: Πέντε διαφορετικά σενάρια για συντάξεις χηρείας
Συντάξεις χηρείας: Η «διπλή αδικία» και τα σενάρια για λύση
Από το 2016, με τον ν. 4387/2016 («νόμος Κατρούγκαλου»), οι συντάξεις χηρείας ορίστηκαν στο 70% της σύνταξης του θανόντος για τρία χρόνια, με το ποσοστό να μειώνεται στο 35% εφόσον ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη. Ωστόσο, η εφαρμογή της διάταξης υπήρξε άνιση, δημιουργώντας σοβαρές ανισότητες.
Στον ιδιωτικό τομέα, τεχνικές δυσκολίες οδήγησαν στο να συνεχίσουν χιλιάδες δικαιούχοι να λαμβάνουν το αρχικό ποσοστό 70%, χωρίς πλέον νομική βάση. Στον δημόσιο τομέα, αντίθετα, η εφαρμογή υπήρξε πιο συνεπής, αν και και εκεί σημειώθηκαν περικοπές σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το αποτέλεσμα είναι μια «διπλή αδικία»:
- Δικαιούχοι που έχουν ήδη υποστεί μειώσεις κινδυνεύουν με νέες περικοπές.
- Πολίτες με τα ίδια χαρακτηριστικά συνεχίζουν να λαμβάνουν υψηλότερα ποσά.
Πρόσθετο πρόβλημα δημιουργείται από το γεγονός ότι ο ΕΦΚΑ ζητά αναδρομική επιστροφή ποσών πενταετίας, επιβαρύνοντας ανθρώπους που είχαν συμμορφωθεί καλόπιστα με τον νόμο.
Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει σενάρια που θα αποκαταστήσουν την ισονομία, λαμβάνοντας υπόψη:
- το κοινωνικό και πολιτικό κόστος,
- τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος,
- και την ανάγκη διατήρησης της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά το ύψος των μελλοντικών συντάξεων χηρείας.
