Απόδοση ποσών αναπηρίας σε νόμιμους κληρονόμους από τον e-ΕΦΚΑ
Ο Συνήγορος του Πολίτη δέχεται συνεχώς αναφορές από κληρονόμους πολιτών που πέθαναν ενώ περίμεναν εξέταση από υγειονομική επιτροπή ΚΕΠΑ – ή αμέσως μετά – πριν προλάβουν να λάβουν παροχές αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ (κυρίως το επίδομα παραπληγίας).
Με το υπ’ αρ. πρωτ. 338299/48985/11.10.2023 έγγραφό της, η Αρχή ζήτησε από τον e-ΕΦΚΑ να επανεξετάσει τη διαδικασία και να τροποποιήσει τις οδηγίες του γενικού εγγράφου Σ30/6/249278/18.5.2023, το οποίο δεν αναγνωρίζει δικαίωμα των κληρονόμων στα οφειλόμενα ποσά παραπληγικού επιδόματος.
Σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο του e-ΕΦΚΑ, όταν ο δικαιούχος ΑμεΑ δεν έχει υποβάλει αίτηση για σύνταξη ή επίδομα (επειδή απεβίωσε κατά την αναμονή της γνωμάτευσης ΚΕΠΑ ή μέσα στο τετράμηνο μετά την έκδοσή της ή και μετά την άπρακτη παρέλευσή του), οι αξιώσεις των κληρονόμων θεωρούνται αβάσιμες, «λόγω μη αναγνωρισμένου με διοικητική πράξη δικαιώματος». Επιπλέον, θεωρείται ότι αίτημα παροχής μπορεί να κατατεθεί οποτεδήποτε, ακόμη και την ίδια ημέρα που υποβλήθηκε αίτηση στην «Εθνική Πύλη Αναπηρίας».
Ακολούθως, ο Συνήγορος απευθύνθηκε στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τα έγγραφα 346820/12385/11.3.2024 και 357820/49028/3.10.2024 (και προς το Υπουργείο Εσωτερικών), επισημαίνοντας ότι τα προβλήματα αφορούν και τον τρόπο που η διαδικασία αποτυπώνεται στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών.
Απόδοση ποσών αναπηρίας σε νόμιμους κληρονόμους από τον e-ΕΦΚΑ
Η Αρχή υπενθυμίζει ότι τα άρθρα 102 επ. του ν. 4961/2022 για την Εθνική Πύλη Αναπηρίας θεσπίστηκαν για την προαγωγή των δικαιωμάτων των ΑμεΑ, σε συμμόρφωση με τη Σύμβαση του ΟΗΕ, και εντάσσονται στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης. Η παρ. 4 του άρθρου 102 ορίζει πως κάθε αίτημα για συντάξεις, επιδόματα και κοινωνικές παροχές/υπηρεσίες προς άτομα με αναπηρία εξετάζεται μόνο μετά την ολοκλήρωση της πιστοποίησης αναπηρίας.
Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι το νέο ψηφιακό μοντέλο για τις παροχές αναπηρίας –μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας και του άρθρου 103 παρ. 10 του ν. 4961/2022, που απαιτεί πρώτα πιστοποίηση από ΚΕΠΑ και μετά αίτηση στον φορέα (π.χ. e-ΕΦΚΑ)– αφήνει κενό ρύθμισης όταν ο ενδιαφερόμενος πεθαίνει κατά τη διάρκεια της εξέτασης ή αμέσως μετά, πριν προλάβει να υποβάλει την αίτηση για την παροχή. Η αντιμετώπιση με τις γενικές διατάξεις (έναρξη δικαιώματος από αίτηση και μεταβίβαση στους κληρονόμους μόνο αν υπήρχε εκκρεμής αίτηση του θανόντος) δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες των οικογενειών και κρίνεται ανεπαρκής.
Ο αρχικός στόχος της ψηφιακής διαδικασίας ήταν η απλούστευση και η διαφάνεια, χωρίς συνεχείς αυτοπρόσωπες ενέργειες των πολιτών. Αν όμως η νέα ροή οδηγεί σε απώλεια οικονομικών ενισχύσεων, υπονομεύει ακριβώς αυτόν τον στόχο.
Η έκδοση γνωμάτευσης από τα ΚΕΠΑ, ιδίως για ηλικιωμένους ή βαριά πάσχοντες, συχνά απαιτεί πολλούς μήνες (κατ’ οίκον εξέταση, πολλαπλές επιτροπές σε περιπτώσεις πολυαναπηρίας). Οι οικογένειες βασίζονται σε παροχές όπως το παραπληγικό επίδομα για να καλύψουν αναγκαίες δαπάνες, τη στιγμή που δεν υπάρχει ακόμη ολοκληρωμένο πλαίσιο υπηρεσιών (π.χ. σταθερός προσωπικός βοηθός, κατ’ οίκον ιατρικές και νοσηλευτικές υπηρεσίες).
Μέχρι σήμερα, οι παρεμβάσεις του Συνηγόρου για αλλαγές δεν έχουν λάβει ανταπόκριση.
📌Πηγή
Δείτε Περισσότερα:
📌ΔΥΠΑ
