Κοινωνική αντιπαροχή με χαμηλό ενοίκιο και εξαγορά
Νομοσχέδιο για την «κοινωνική αντιπαροχή» αναμένεται να ψηφιστεί έως τα τέλη Ιουλίου από τη Βουλή. Η νέα αυτή νομοθετική πρωτοβουλία στοχεύει στην αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας με την παροχή κινήτρων προς την ιδιωτική πρωτοβουλία — όπως η παραχώρηση ποσοστού κυριότητας από 30% έως 70% — για την ανέγερση σύγχρονων κατοικιών που θα καλύπτουν τις στεγαστικές ανάγκες των πολιτών.
Το σχέδιο νόμου επιδιώκει τη βελτίωση των όρων συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε να καταστεί εφικτή η ανέγερση ή η ανακαίνιση δημόσιων ακινήτων στο πλαίσιο του προγράμματος «κοινωνική αντιπαροχή».
Όπως τονίζει το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προτεραιότητα αποτελεί η αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων του Δημοσίου, η δημιουργία κοινωνικών κατοικιών και η προσφορά κατοικιών με κοινωνική μίσθωση και δυνατότητα εξαγοράς σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού. Ο στόχος είναι, σε βάθος χρόνου, 5.000 νέοι έως 39 ετών ή νέα ζευγάρια να αποκτήσουν στέγη είτε με προσιτό ενοίκιο είτε με δυνατότητα αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής «rent to own» (ενοικίαση με προοπτική εξαγοράς).
Κατά τη διάρκεια του 2025, αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτοι διαγωνισμοί, να υπογραφούν σχετικές συμβάσεις και να διατεθεί μέρος από τα περίπου 1.600 ανεκμετάλλευτα ακίνητα του Δημοσίου, με στόχο την κάλυψη στεγαστικών αναγκών ατόμων ή ζευγαριών που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Το σχέδιο νόμου θέτει τις βάσεις ώστε η κοινωνική αντιπαροχή να καταστεί ελκυστική για τους κατασκευαστές. Βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών είναι οι κατασκευαστές να αναλάβουν το κόστος ανέγερσης και, μέσω της αξιοποίησης έως και του 70% της επιφάνειας του ακινήτου, να αποσβέσουν την επένδυσή τους και να αποκομίσουν το προσδοκώμενο κέρδος.
Κοινωνική αντιπαροχή με χαμηλό ενοίκιο και εξαγορά
Σύμφωνα με ειδική πρόβλεψη του νομοσχεδίου, οι ιδιώτες που θα συμπράξουν με το Δημόσιο θα έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν για ιδία χρήση ή εκμετάλλευση έως και το 70% του συνολικού εμβαδού κάθε ακινήτου.
Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προετοιμάζει τη διάθεση επιπλέον ακινήτων του Δημοσίου στην αγορά, με στόχο τη συγκράτηση ή και μείωση των τιμών αγοράς και ενοικίασης, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα προσιτή στέγαση για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.
Στο πρόγραμμα «κοινωνικής αντιπαροχής» θα συμμετάσχει και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), παρέχοντας μακροχρόνιες χρηματοδοτήσεις με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους και χαμηλά επιτόκια.
Οι ενδιαφερόμενοι κατασκευαστές θα εγγραφούν σε ειδικό μητρώο, η σύσταση του οποίου θα γίνει υπό την ευθύνη του ΟΠΕΚΑ. Παράλληλα, στο εγχείρημα θα συνδράμει και το υπουργείο Οικονομικών, μέσω της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας, η οποία θα αναλάβει να ξεμπλοκάρει και να ενεργοποιήσει ακίνητα του Δημοσίου, ώστε να ενταχθούν στο πρόγραμμα.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η ανταπόκριση του ιδιωτικού τομέα, ειδικά του κατασκευαστικού κλάδου. Αυτό θα φανεί στην πράξη, μόλις δημοσιοποιηθεί ο κατάλογος με τα ακίνητα του Δημοσίου που πρόκειται να διατεθούν μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής.
Κοινωνική αντιπαροχή με χαμηλό ενοίκιο και εξαγορά
Σύμφωνα με αρμόδιους του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το πρόγραμμα «κοινωνική αντιπαροχή» εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενίσχυση του αποθέματος διαθέσιμων κατοικιών στην αγορά, επιδρώντας πιεστικά στις τιμές. Μέσω της αξιοποίησης ανεκμετάλλευτων δημόσιων ακινήτων, τα οποία παραμένουν ανενεργά, θα προχωρήσει η ανάπτυξη νέων οικιστικών μονάδων σε συνεργασία με ιδιώτες αναδόχους. Το κύριο πλεονέκτημα της στρατηγικής αυτής είναι η αύξηση της προσφοράς κατοικιών, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών.
Ήδη, από την πρώτη φάση καταγραφής –κυρίως ακινήτων και οικοπέδων που διαχειρίζεται η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (πρώην ΟΕΚ)– έχουν εντοπιστεί 98 κατάλληλα οικόπεδα εντός σχεδίου πόλης, συνολικής έκτασης 627 στρεμμάτων. Περίπου το ένα τρίτο εξ αυτών βρίσκεται στην Αττική, ενώ ξεχωρίζουν 10 οικόπεδα με ήδη εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, συνολικής έκτασης 75 στρεμμάτων, τα οποία θεωρούνται ώριμα προς άμεση αξιοποίηση.
Στον σχεδιασμό εντάσσονται επίσης εκτάσεις εκτός σχεδίου, αδιάθετες κατοικίες, διαμερίσματα και γραφεία. Στο αμέσως προσεχές διάστημα, αναμένεται να διατεθούν για την ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών:
– 11 στρέμματα στην Κηφισιά
– 20 στρέμματα στην Παιανία
– 40 στρέμματα στη Λάρισα
– 28 στρέμματα στην Ξάνθη
– 74 στρέμματα στον Βόλο
Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται στην προσπάθεια δημιουργίας σύγχρονων και προσιτών κατοικιών για κοινωνικά ευάλωτους πολίτες, με στόχο τη σταδιακή εξισορρόπηση της στεγαστικής κρίσης.
Κοινωνική αντιπαροχή με χαμηλό ενοίκιο και εξαγορά
Σύσταση Κεντρικού Φορέα Διαχείρισης Κοινωνικών Κατοικιών
Στο υπό κατάθεση σχέδιο νόμου προβλέπεται η δημιουργία ενός κεντρικού φορέα που θα αναλάβει τη συνολική διαχείριση του προγράμματος «κοινωνική αντιπαροχή». Ο φορέας αυτός θα είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία, διαχείριση και συντήρηση των κοινωνικών κατοικιών, καθώς και για τη διαδικασία επιλογής των δικαιούχων.
Οι έτοιμες κοινωνικές κατοικίες θα αξιοποιούνται με τρεις βασικούς τρόπους:
- Ενοικίαση με ευνοϊκούς όρους σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
- Πώληση κατοικιών σε δικαιούχους, με προσιτούς όρους.
- Μοντέλο “rent to own” – ενοικίαση με προοπτική εξαγοράς, όπου το καταβαλλόμενο ενοίκιο συμψηφίζεται με την τελική τιμή αγοράς του ακινήτου.
Η επιλογή των δικαιούχων θα βασίζεται σε μοντέλο μοριοδότησης, με αντικειμενικά και κοινωνικά κριτήρια. Ο ΟΠΕΚΑ θα είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία και διαχείριση του σχετικού μητρώου υποψήφιων δικαιούχων, διασφαλίζοντας διαφάνεια και ισονομία στην κατανομή των κατοικιών.
Κοινωνική αντιπαροχή με χαμηλό ενοίκιο και εξαγορά
Οι αλλαγές που προωθεί το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας μέσω του νέου νομοσχεδίου αναδιαμορφώνουν και διευρύνουν σημαντικά το πλαίσιο της κοινωνικής αντιπαροχής, θέτοντας πιο συγκεκριμένους και λειτουργικούς όρους για την υλοποίηση της στεγαστικής πολιτικής. Συνοπτικά, οι βασικές παρεμβάσεις είναι οι εξής:
- Διεύρυνση του ορισμού της κοινωνικής αντιπαροχής, ώστε να περιλαμβάνει όχι μόνο την ανέγερση νέων κατοικιών σε αδόμητα οικόπεδα, αλλά και την ανακαίνιση ή επισκευή υφιστάμενων κτισμάτων, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και δυνατότητες αξιοποίησης.
- Καθιέρωση δυνατότητας ανάθεσης πλήρους διαχείρισης των κοινωνικών κατοικιών στον ανάδοχο, συμπεριλαμβανομένων της εκμίσθωσης, της είσπραξης μισθωμάτων και της συντήρησης, για προκαθορισμένη χρονική περίοδο.
- Νομοθετική πρόβλεψη για μεταβίβαση “εξ αδιαιρέτου” ποσοστού του ακινήτου στον ανάδοχο, ενισχύοντας την ασφάλεια και την ελκυστικότητα της επένδυσης, σε αντίθεση με την προηγούμενη ρύθμιση που περιόριζε την εκμετάλλευση σε ορισμένες οριζόντιες ιδιοκτησίες.
- Δημιουργία ηλεκτρονικού μητρώου στη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, όπου θα καταγράφονται αναλυτικά όλες οι διαδικασίες, οι διαγωνισμοί και οι συμβάσεις, διασφαλίζοντας διαφάνεια και δυνατότητα ελέγχου.
- Αναλυτική ρύθμιση της διαδικασίας επιλογής δικαιούχων από τον ΟΠΕΚΑ, με ενίσχυση των κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων και σαφείς όρους για το μοντέλο “rent to own”, όπως ελάχιστο διάστημα συνεπούς μίσθωσης πριν την εξαγορά.
- Καθορισμός ελάχιστου ποσοστού κοινωνικών κατοικιών σε 30%, εξαλείφοντας την προηγούμενη ασάφεια (30%-60%) και ενισχύοντας την υποχρέωση προσφοράς κατοικιών κοινωνικού χαρακτήρα.
- Κατοχύρωση του υπουργείου ως κεντρικού φορέα για τον σχεδιασμό και την οριζόντια υλοποίηση της κυβερνητικής στεγαστικής πολιτικής στο πλαίσιο της κοινωνικής αντιπαροχής, ενισχύοντας τον συντονισμό και τη λογοδοσία.
Οι ρυθμίσεις αυτές στοχεύουν στην αποτελεσματική ενεργοποίηση του προγράμματος και στην κινητοποίηση επενδυτικού ενδιαφέροντος, με κοινωνικό πρόσημο και διαφανές πλαίσιο λειτουργίας.
📌Πηγή
Δείτε Περισσότερα:
📌ΔΥΠΑ
